Açıkta satılan yiyeceklerin zararları

AÇIKTA SATILAN DONDURMA ve YİYECEKLER

Sıcak yaz günlerinin gelişiyle başta dondurma olmak üzere buzlu gıdaların tüketimi arttı.
Sağlıksız koşullarda üretilen ve satılan dondurmalarda bakteriler kolaylıkla üreyebilmektedir. Bu nedenle özellikle açıkta satılan dondurma ve buzlu içecekler tüketilirken dikkatli olunmalı, güvenilir olmayan yerler ve sokak satıcılarından alınan dondurmaların, insan sağlığını tehdit ettiği unutulmamalıdır.

Özellikle mahalle aralarında açıkta satılan dondurmalar, sağlık için ciddi tehlike oluşturabilmektedir. Kirli, yeterli soğutma tertibatına sahip olmayan, güneş ışığından ve tozdan korunmayan dolaplarda satışa sunulan dondurmaları tüketen kişilerde enfeksiyon riski artmaktadır. Dondurma, hijyenik koşullarda hazırlansa bile, külaha yerleştirilmesinde kullanılan kaşık, özel solüsyonun içinde tutulmadığı için mikroorganizmaların yuvası haline gelir. Kaşık üzerinde üreyen bakteriler, her kaba daldırılıp çıkarıldığında dondurmaya bulaşır. Satışı yapan kişilerin de kişisel temizliklerine dikkat etmesi, üreten ve satış yapan kişilerin hastalık taşıma ve bulaştırma yönünden ilgili sağlık kuruluşlarınca muayenelerinin yapılmış olması gerekmektedir.

Kristalleşmiş, süngerimsi görünüşte, küflü, ekşimsi, acımsı tadı olan dondurmalar tüketilmemelidir. İçinde buz kristalleri olması, dondurmanın kurallara uygun üretilmediğinin göstergesidir. Buz kristalleri, boğazı çizerek enfeksiyonlara neden olur.

Süt, mikroorganizmaların üremesi için çok iyi bir ortamdır. Bu nedenle dondurmanın pastörize sütten yapılması ve hijyenik koşullarda üretilmesi çok önemlidir. Paketlenmiş dondurma ve buzlu gıdalar tüketilirken paket üzerindeki etiket okunmalı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı üretim izninin olup olmadığına ve son kullanma tarihine dikkat edilmeli, izinsiz veya son kullanma tarihi geçmiş ürünler asla satın alınmamalıdır. Ayrıca bu tür gıdaların servis edildiği soğutucuların yeterli soğuklukta ve çalışıyor durumda olması da göz ardı edilmemelidir. Sağlıksız ve hijyenik şartlardan uzak dondurma ve buzlu ürünlerin tüketimi hastalıklara davetiye çıkarmaktadır.

Sağlık ve hijyen kurallarına uygun üretilen ve satılan dondurmalar, protein ve karbonhidratın yanı sıra A, B, C, D, E vitaminleri ile kalsiyum, fosfor, magnezyum, sodyum, potasyum, demir ve çinko gibi mineral içermektedir. Uygun ortamlarda üretilen ve satılan dondurmalar, besleyici değeri yüksek gıda grubunda yer almaktadır.
Dondurma üretiminde, sütün yanı sıra şeker, çikolata, kakao, fındık, fıstık, karamel, glikoz şurubu, çeşitli meyve ve kıvam vericilerle bitkisel yağ, doğal ve doğala özdeş aromalar da yer almaktadır. Bu katkı maddelerinin, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından izin verilen Türk Gıda Kodeksi’ne uygun olması gerekir.

Yaz aylarında artan hava sıcaklığı, gıdaların içinde mikrop ve bakteri oluşumunu hızlandırır. Ağır bağırsak hastalıklarının gelişmemesi için sebze ve meyvelerin çok iyi yıkanması gerekir.

Özellikle kaynağı bilinmeyen, açıkta satılan veya dağıtılan, denetimsiz içme suları ile bu sularla yıkanmış sebze ve meyveler yaz dolayısıyla bağırsak hastalıklarına zemin hazırlarlar. Bu hastalıklar arasında ilk sırayı ; besin zehirlenmeleri, tifo, paratifo, viral hepatit ve yaz ishalleri almaktadır.

Kirlenmiş suların ve bu sularla hazırlanmış içeceklerin içilmesi ile bu sularla yıkanmış salata gibi yiyeceklerin çiğ olarak yenmesi sağlık açısından risk oluşturur. Açıkta satılan, uzun süre açıkta bekletilmiş yiyeceklerin yenmesi besinler üzerindeki mikropların bağırsaklara geçerek hastalık yapmasına zemin hazırlar.

Bazen ishalden önce, hastalık, bulantı ve kusma ile başlar. İshalde ateş yüksek değildir. Karın ağrısı ya yoktur ya da hafiftir. İshal ile çok miktarda su ve tuz kaybedildiği için dil kurudur. Kaybedilen tuzlar ve sıvı, yerine konulmazsa hastanın tansiyonu düşer, bitkinleşir.

Açıkta satılan lahmacun, buzdolabında saklanmayan kıyma, süt, yoğurt, kaymak, krema gibi yiyeceklerin yazın çok dikkatli tüketilmesi gerekir. Yiyeceklerin taze olmasına, paketlenmiş olarak pazarlanan yiyeceklerin üzerindeki son kullanma tarihinin geçmemiş olmasına dikkat edilmelidir. Dikkat edilmesi gereken bir başka nokta da elektrik kesintileridir. Elektrik kesintisi sebebiyle, soğukta saklanması gereken yiyeceklerin bir süre ısınması içlerinde bulunan ve sayıca az olduğu için sağlığa zarar vermeyecek olan mikropların çoğalmasına ve hastalık yapmasına yol açar.

Uz.Dr.Süleyman ÖNAL
Sağlık Müdürü

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !